Original Windows’ni yuklashni o‘rganamiz! Nega faqat original fayldan foydalanish kerak?

Windows’ni qayta o‘rnatish kerak bo‘lganda ko‘pchilik Telegram kanal, torrent yoki «Windows 11 Lite by …» degan saytdan tayyor fayl yuklaydi. Bu tez va «qulay» ko‘rinadi, lekin kompyuteringiz, parollaringiz va ish ma’lumotlaringiz uchun eng katta xavf aynan shu yerdan boshlanadi. Bu darsda original Windows’ni qayerdan va qanday yuklashni ko‘rib chiqamiz.

Original Windows nima?

Original Windows — Microsoft o‘zi chiqargan, hech kim o‘zgartirmagan o‘rnatish fayli (ISO). Uni Microsoft’ning rasmiy sahifasidan bepul yuklab olish mumkin. Bepul bo‘lgani faqat fayl; Windows’dan to‘liq foydalanish uchun litsenziya (aktivatsiya) alohida masala.

Nega faqat original fayl kerak?

1. Ichiga nima qo‘shilgani noma’lum. «Sborka» — kimdir Windows’ni olib, o‘zgartirib, qayta yig‘gan fayl. Ichiga virus, kriptovalyuta miner, klaviatura josusi (keylogger) yoki «orqa eshik» (backdoor) joylashtirish juda oson. Tashqaridan hammasi oddiy Windows’ga o‘xshaydi.

2. Parol va shaxsiy ma’lumotlar xavf ostida. Windows tizimning eng chuqur qismi. Unga zararli kod joylashgan bo‘lsa, antivirus ham uni ko‘pincha ko‘rmaydi. Brauzerdagi parollar, bank ilovalari, Telegram sessiyasi va ish fayllari o‘g‘irlanishi mumkin. Ish kompyuterida bu butun kompaniya uchun xavf.

3. Yangilanishlar va xavfsizlik tuzatmalari. Original Windows Microsoft’dan xavfsizlik yangilanishlarini oladi. Sborkalarda yangilanish ko‘pincha o‘chirib qo‘yilgan yoki tizimni buzadi, natijada yangi zaifliklar yopilmay qoladi.

4. Barqarorlik. «Lite», «Gaming», «Optimized» kabi sborkalarda muhim komponentlar (masalan, Defender, ba’zi drayverlar, xizmatlar) kesib tashlangan bo‘ladi. Dasturlar kutilmagan xato beradi, ba’zi funksiyalar umuman ishlamaydi.

5. Faylni tekshirib bo‘lmaydi. Original ISO’ning SHA-256 qiymati Microsoft sahifasida e’lon qilinadi. Faylni shu qiymat bilan solishtirib, o‘zgartirilmaganini bilish mumkin. Sborkada bunday kafolat yo‘q.

6. Litsenziya va qonuniy tomoni. Litsenziyasiz yoki buzilgan (crack, «aktivator») Windows ishlatish dasturiy ta’minot mualliflik huquqini buzish hisoblanadi. Tashkilotda bu tekshiruv va jarimalarga olib kelishi mumkin. Aktivatorlarning o‘zi ham ko‘pincha zararli dastur tashuvchisi bo‘ladi.

Savol: «Original ISO bepul bo‘lsa, litsenziya nima uchun kerak?» Javob: ISO — o‘rnatuvchi dastur, litsenziya esa uni ishlatish huquqi. Aktivatsiyasiz Windows ishlaydi, lekin sozlamalar cheklanadi va ekranda yozuv chiqadi.

Original Windows’ni qayerdan yuklaymiz?

Faqat bitta joydan: Microsoft’ning rasmiy sahifasi, manzili microsoft.com/software-download/windows11.

Manzilni tekshirish qoidasi: domen microsoft.com bilan tugashi kerak. Qidiruvda reklama sifatida chiqqan, boshqa domenli («.xyz», «.top», «-skachat-besplatno») saytlar, torrent va Telegram kanallardagi fayllar original emas deb hisoblang.

Bosqichma-bosqich: ISO’ni to‘g‘ridan-to‘g‘ri yuklash

Sahifada uchta bo‘lim bor: Installation Assistant (joriy kompyuterni yangilash), Create Installation Media (USB yoki ISO yaratish) va Disk Image ISO (to‘g‘ridan-to‘g‘ri fayl).

1. Sahifada Download Windows 11 Disk Image (ISO) bo‘limiga tushing.

2. Ro‘yxatdan Windows 11 (multi-edition ISO) ni tanlab, Confirm bosing.

3. Kerakli tilni tanlab, yana Confirm bosing.

4. 64-bit Download tugmasini bosing. Fayl hajmi bir necha GB, shuning uchun barqaror internet kerak.

Yuklash havolasi taxminan 24 soat amal qiladi. Muddat o‘tsa, jarayonni qaytadan boshlang.

Muqobil usul: Media Creation Tool

Bu Microsoft’ning rasmiy dasturi. Sahifadagi Create Windows 11 Installation Media bo‘limidan Download Now orqali yuklanadi. Dastur ishga tushgach, Accept va Next bosiladi, so‘ng ikki yo‘ldan birini tanlaysiz:

• USB flash drive: o‘rnatish uchun tayyor flesh yaratadi (flesh ichi tozalanadi!).

• ISO file: ISO yuklaydi, keyin o‘zingiz USB’ga yozasiz.

Yuklangan faylni tekshirish (SHA-256)

Bu qadam ko‘pchilik o‘tkazib yuboradi, lekin faylning butunligi va o‘zgartirilmaganini aynan shu tasdiqlaydi.

1. ISO turgan papkada Shift + o‘ng tugma → «Open PowerShell window here» (yoki Terminal) ni oching.

2. Buyruqni yozing (fayl nomini o‘zingiznikiga almashtiring):

Get-FileHash .\Win11_25H2_English_x64.iso

3. Chiqqan Hash qiymatini Microsoft sahifasidagi Verify your download bo‘limidagi SHA-256 bilan solishtiring.

Bir xil bo‘lsa, fayl butun va original. Har xil bo‘lsa, faylni o‘chirib, qayta yuklang.

USB’ga yozish haqida qisqacha

Media Creation Tool USB’ni o‘zi tayyorlaydi. Agar ISO’ni yuklagan bo‘lsangiz, uni USB’ga yozish uchun mashhur bepul dastur Rufus’dan foydalanish mumkin (dasturni ham faqat rasmiy saytidan oling). Ayni shu mavzu alohida dars bo‘lishi mumkin.

Ko‘p uchraydigan xatolar

Litsenziya masalasi: qanday qonuniy variantlar bor?

• Noutbuk yoki tayyor kompyuter bilan kelgan litsenziya (OEM), u odatda qurilmaga bog‘langan bo‘ladi.

• Microsoft yoki rasmiy sotuvchidan olingan alohida (retail) litsenziya.

• Tashkilotlar uchun korporativ (Volume) litsenziya, buning uchun IT bo‘limi yoki rasmiy diler bilan gaplashing.

Amaliy topshiriq

1. Telefon yoki kompyuterda microsoft.com/software-download/windows11 sahifasini oching va manzilni tekshiring.

2. Windows 11 ISO’ni yuklang (yoki Media Creation Tool bilan USB tayyorlang).

3. PowerShell’da Get-FileHash buyrug‘i bilan SHA-256 ni hisoblab, sahifadagi qiymat bilan solishtiring.

4. Natijani yozing: qiymatlar mos keldimi?

Xulosa

Original Windows bepul yuklanadi, rasmiy sahifada turadi va tekshirib bo‘ladi. Sborka esa «tez va qulay» ko‘rinsa ham, bahosi sizning ma’lumotlaringiz bo‘lishi mumkin. Qoida oddiy: faqat microsoft.com, faqat original ISO, yuklagach SHA-256 tekshiruvi.

Eslatma: Microsoft sahifasi interfeysi va Windows versiyalari vaqt o‘tishi bilan o‘zgaradi. Rasmlar sxematik tasvir, haqiqiy skrinshot emas.