DML nima?
DML (Data Manipulation Language) — jadval ichidagi ma’lumotlar bilan ishlash uchun ishlatiladi.
Biz bu darsda:
INSERT INTO
INSERT INTO ... SELECT
UPDATE
DELETE
TRUNCATE buyruqlarini o‘rganamiz.
INSERT INTO
INSERT INTO — jadvalga yangi ma’lumotni qo’lda qo‘shish uchun ishlatiladi.
INSERT INTO users (name, age, city)
VALUES ('Ali',20,'Tashkent')Qism | Vazifasi |
|---|---|
| jadvalga ma’lumot qo‘shadi |
| jadval nomi |
| qaysi ustunlarga yozilishi |
| qiymatlar |
| yoziladigan data |
Bir nechta ma’lumot qo‘shish
INSERT INTO users (name, age, city)
VALUES
('Ali',20,'Tashkent'),
('Vali',22,'Samarkand'),
('Sardor',19,'Bukhara')INSERT INTO SELECT
Bir jadvaldagi ma’lumotni boshqa jadvalga ko‘chirish uchun ishlatiladi.
INSERT INTO users_archive (name, age, city)
SELECT name, age, city
FROM users
WHERE age>=20Qism | Vazifasi |
|---|---|
| qaysi jadvalga yozish |
| ma’lumotni qayerdan olish |
| users jadvalidan |
| filter |
UPDATE
UPDATE — mavjud ma’lumotni o‘zgartirish uchun ishlatiladi.
UPDATE users
SET city='Namangan'
WHERE id=1Qism | Vazifasi |
|---|---|
| users jadvalini o‘zgartirish |
| yangi qiymat berish |
| city ustunini yangilash |
| faqat 1-row |
WHERE ni unutish xavfi
UPDATE users
SET city='Xiva'⚠️ Muhim:
Agar WHERE yozilmasa:
barcha qatorlar update bo‘ladi
DELETE
DELETE — ma’lumotlarni o‘chirish uchun ishlatiladi.
DELETE FROM users
WHERE id=3Qism | Vazifasi |
|---|---|
| ma’lumot o‘chirish |
| jadval nomi |
| qaysi row o‘chishi |
WHERE ni unutish xavfi
DELETE FROM users⚠️ Natija:
barcha qator o‘chadi
lekin table saqlanib qoladi
TRUNCATE
TRUNCATE — table ichidagi barcha ma’lumotni tez o‘chiradi.
TRUNCATE TABLE usersNatija
barcha data o‘chadi
table va struktura saqlanib qoladi
DELETE’dan tezroq ishlaydi
DELETE vs TRUNCATE
DELETE | TRUNCATE |
|---|---|
WHERE ishlatish mumkin | WHERE ishlamaydi |
Bitta row o‘chirish mumkin | Hammasini o‘chiradi |
Sekinroq | Tezroq |
ID davom etadi | ID reset bo‘lishi mumkin |
DML buyruqlari qisqacha
Buyruq | Vazifasi |
|---|---|
| ma’lumot qo‘shish |
| bir table’dan boshqasiga data ko‘chirish |
| ma’lumotni o‘zgartirish |
| ma’lumot o‘chirish |
| barcha data’ni tez o‘chirish |
Darsga tegishli SQL fayllar
⬇️ Darsda ishlatilgan .sql fayli: 📎 dars_4.sql (2.1 KB)
⬇️ Uyga vazifa .sql fayli: 📎 dars_4_uy_ishi.sql (2.5 KB)


