5-dars. Ma’lumotlarni filtrlash (WHERE)

Data Filtering nima?

Database ichida minglab ma’lumotlar bo‘lishi mumkin. Bizga esa ko‘pincha faqat kerakli qismi kerak bo‘ladi.

Masalan:

  • faqat yoshi 18 dan katta studentlar

  • faqat Toshkentdagi mijozlar

  • faqat narxi 1000 dan katta mahsulotlar

Shu ishni WHERE bajaradi.


WHERE va uning operatorlari

SELECT * FROM Employees
WHERE Salary > 5000;
  • SELECT * → hamma ustunlarni oladi

  • FROM Employees → Employees jadvalidan

  • WHERE Salary > 5000 → faqat maoshi 5000 dan katta xodimlarni chiqaradi

where operatorlari 2.jpg

Taqqoslash operatorlari

Bular qiymatlarni taqqoslash uchun ishlatiladi.

Operator

Ma’nosi

Namuna

=

teng

SELECT * FROM Students

WHERE City = 'Tashkent';

!= yoki <>

teng emas

SELECT * FROM Students

WHERE City != 'Tashkent';

>

katta

SELECT * FROM Products

WHERE Price > 1000;

>=

katta yoki teng

SELECT * FROM Products

WHERE Price >= 1000;

<

kichik

SELECT * FROM Products

WHERE Price < 1000;

<=

kichik yoki teng

SELECT * FROM Products

WHERE Price <= 1000;


Mantiqiy operatorlar

Mantiqiy operatorlar bir nechta shartlarni bog‘laydi.

Operator

Ma’nosi

Namuna

AND

Ikkala shart ham bajarilishi (TRUE) kerak

SELECT * FROM Employees

WHERE Salary > 5000 AND Department = 'IT';

OR

Kamida bitta shart bajarilishi (TRUE) kerak

SELECT * FROM Employees

WHERE Salary > 5000 OR Department = 'IT';

NOT

Shartni teskarisi qabul qilinadi

SELECT * FROM Products

WHERE NOT Price > 1000;


Oraliq operatori

Operator

Ma’nosi

Namuna

BETWEEN

Oraliqdagi qiymatlarni olish uchun ishlatiladi

SELECT * FROM Employees

WHERE Salary BETWEEN 3000 AND 7000;


A’zolik operatorlari

Operator

Ma’nosi

Namuna

IN

Bir nechta qiymatlardan birini tekshiradi

SELECT * FROM Students

WHERE City IN ('Tashkent' , 'Samarqand' , 'Buxoro');

NOT IN

Berilgan qiymatlar ichida bo‘lmaganlarni chiqaradi

SELECT * FROM Students

WHERE City NOT IN ('Tashkent' , 'Samarqand');

IN yoki NOT IN operatorlari OR funksiyasini qayta-qayta ishlatish oldini oladi.


Qidiruv operatori

Matn ichidan qidirish uchun ishlatiladi.

Operator

Ma’nosi

Namuna

Natija

%

Istalgan begilar borligini anglatadi

SELECT * FROM Employees

WHERE FirstName LIKE 'A%'

Ismi A harfi bilan boshlanadigan employee’lar chiqadi.

_

Bitta belgi borligini anglatadi

SELECT * FROM Students

WHERE FirstName LIKE '_li'

Bitta belgidan keyin oxiri "li" bilan tugaydigan ism chiqadi.


Xulosa

WHERE — SQL’dagi eng muhim mavzulardan biri.

Chunki:

  • kerakli ma’lumotni topadi

  • database bilan ishlashni osonlashtiradi

  • katta datalarni boshqarishga yordam beradi

Data filtering bilmagan odam:

  • SQL yozolmaydi

  • analiz qilolmaydi

  • report tayyorlay olmaydi

Shuning uchun:

  • Comparison Operators

  • Logical Operators

  • BETWEEN

  • IN

  • LIKE mavzularini yaxshi tushunish juda muhim.

Darsga tegishli SQL fayllar

⬇️ Darsda ishlatilgan .sql fayli: 📎 dars_5.sql (1.9 KB)

⬇️ Uyga vazifa .sql fayli: 📎 dars_5_uy_ishi.sql (4.3 KB)

Ulashish:

🔎O'xshash maqolalar